| حضرت معصومه سلام الله علیها فاطمه دوم - محمد محمدی اشتهاردی | |
ان الله حرم لحو منا على الارض فلا يطعم منها شيئا
خداوند گوشتهاى ما را بر زمين حرام كرده، هرگز زمين چيزى از گوشت ما را نمى خورد.(184)
از آنجا كه شناخت، پايه دين است، و اظهار عقيده و انجام كارهاى نيك و از روى شناخت، به عقيده و اعمال، ارزش چندان برابر مىدهد، و از آنجا كه امير مومنان على (عليه السلام) به كميل فرمود:
ما من حركه الا و انت محتاج فيها الى معرفه
هيچ حركتى نيست مگر اينكه تو به شناخت خير و شر آن نيازمند هستى.(185)
و حضرت رضا (عليه السلام) در مورد پاداش زيارت مرقد مطهر حضرت معصومه (عليها السلام) فرمود:
من زارها عارفا بحقها فله الجنه
كسى كه او را در حالى كه حقش را شناخته، زيارت كند، براى او بهشت است.(186)
و در فرازى از زيارتنامه حضرت معصومه (عليها السلام) كه از حضرت رضا (عليه السلام) نقل شده مىخوانيم:
و ان لا يسلبنا معرفتكم انه ولى قدير
از خدا مىخواهيم كه معرفت به شأن را از ما سلب نكند، او سرپرست توانا است.
نتيجه مىگيريم كه قبل از هر چيز بايد امامان (عليهم السلام) و شخصيتهاى بزرگى چون حضرت معصومه (عليها السلام) را شناخت، و درك پاداش و درجات ارزش، بستگى به شناخت آنها دارد، از اين رو در اينجا نظر شما را به ده نمونه از فضايل حضرت فاطمه معصومه (عليها السلام) كه موجب شناخت بيشتر است، جلب مىكنيم:
در زيارتنامهاى كه در شأن حضرت معصومه (عليها السلام) از حضرت رضا (عليه السلام) نقل شده، حضرت معصومه (عليها السلام) به عنوان:
دختر رسول خدا (ص)، دختر فاطمه و خديجه (عليه السلام) دختر اميرالمؤمنان على (عليه السلام)، دختر حسن و حسين (عليه السلام)، دختر ولى خدا (امام كاظم)، خواهر ولى خدا (امام رضا (عليه السلام)، و عمه ولى خدا (امام جواد (عليه السلام) خوانده شده است.
اين تعبيرات، تنها بيانگر شرافت خانوادگى نيست، بلكه علاوه بر آن، بيانگر آن است كه حضرت معصومه (عليها السلام) از نظر معنوى و مقامات علاوه بر آن، ملكوتى، به راستى فرزند روح جسم پيامبر (صلى الله و عليه و آله و سلم)را نظر معنوى و مقامات عالى ملكوتى، به راستى فرزند روح و جسم پيامبر (صلى الله و عليه و آله و سلم)و حضرت زهرا و خديجه كبرى (عليه السلام) و امامان معصومه (عليها السلام) است.
روايت شده: حضرت رضا (عليه السلام) فرمود:
من زار المعصومه بقم كمن زارنى
كسى كه معصومه را در قم زيارت كند، مانند آن است كه مرا زيارت كرده است.(187)
گرچه شواهد و قراين و در مورد مقام عصمت حضرت معصومه (عليها السلام) بسيار است، ولى سخن فوق از امام معصوم حضرت رضا (عليه السلام) صراحت دارد كه حضرت معصومه (عليها السلام) داراى مقام عصمت بوده است، ضمنا اين سخن بيانگر آن است كه: اين لقب را حضرت رضا (عليه السلام) به حضرت معصومه (عليها السلام) داده است، وگرنه نام حضرت معصومه (عليها السلام) فاطمه كبرى است از سوى ديگر، به فرموده حضرت رضا (عليه السلام) پاداش زيارت حضرت رضا (عليه السلام) است.
يكى از قوانينى كه بيانگر مقام عصمت حضرت معصومه (عليها السلام) است، اين كه (چنان كه خاطر نشان شد) دو نفر نقاب دار از عالم غيب آمدند و جنازه آن حضرت را به خاك سپردند.
با توجه به اين كه: ما معتقديم، معصوم را بايد معصوم دفن كند، به احتمال قوى، آن دو نفر، امام رضا (عليه السلام) و امام جواد (عليه السلام) بودهاند.
در اينجا اين سوال مطرح مىشود كه مگر غير از پيامبران و چهارده معصومه (عليها السلام) ديگرى نيز داريم؟
پاسخ: مقام عصمت كه عالىترين مقام معنوى و پاكى است، درجاتى دارد، در وهله اول بر گونه است: 1- معصوم از خطا 2- معصوم از گناه، حضرت معصومه (عليها السلام) همانند حضرت زينب (عليها السلام) در يكى از درجات عصمتند، گرچه در درجات چهارده معصوم (عليه السلام) نباشند، زيرا چهارده معصوم (عليه السلام) علاوه بر عصمت از گناه عصمت از خطا نيز دارند.
به هر حال وجود ذيجود حضرت معصومه (عليها السلام) كه بانويى بسيار ارجمند، و گلى باشكوه از گلستان نبوت و امامت است، همچون روحى در پيكر سرزمين قم است، او با نورانيت معنوى خود، سرزمين قم رونقى ديگر بخشيده است، و قدم مباركش در قم، هزاران چندان بر عظمت قم افزوده است. او سلابه پاك از خزائن امامت و ولايت، و گوهرى گرانقدر و تابناك از صدف ملك امكان است كه روز به روز و ساعت به ساعت بر شكوه و شرافت قم، مىافزايد، به گفته شيخ زكى باغبان در قصيده معروف خود:
قم گشته از شرافت معصومه با صفا
چون روضه بهشت برين گشته پر ضيا
شاهان به درگهش همه آورده التجا
بىشك كه مىرود به بهشت از ره عطا
بر نعش مجرمى كه نشيند غبار قم
نگارنده نيز در حد بضاعت اندك خود، در اين راستا چنين سرودهام:
اى سرزمين قم تو كن از روى افتخار
ز آن گوهر خجسته و آن اخت شهريار
بر ساير اراضى عالم ز عز و جاه
فخر سرور، هر دم و هر لحظه بىفكار
بر گو به آسمان كه مناز از ستارگان
در من ستاره شرف است و خور نهار
كاو خواهر امام بود دختر امام
هم عمه امام و ز عصمت چو هشت و چار
همواره شيعه از ره صدق مىكند خطاب
بر دخت مصطفى ونگهدار ذوالفقار
اى گوهر يگانه عصمت، در شرف
وى منبع فضايل و معنا و اعتبار
خاك درت بدى و بود تو تياى چشم
مهر رخت حكايت و مرآت نور يار
دارند فرشتگان ز سر التجاء و صدق
اندر سراى تو سر تعظيم و روى خوار
قربان شوند و چاكر درگاهت اى مهين
اى گوهر نه صدف عفت و وقار
از فر تو است حوزه علميه با شكوه
از لطف تو است رونق آن جمله بر قرار
اندر حوادث و خطر و پستى و فراز
باشى پناه و ياور اين يار جدار
از نور تو است ديده خفاش بىقرار
از كوى تو است ديده اعداء، تار و مار
زيبد كنى شفاعت ما را از روز حشر
اى شافع شكسته دلان نزد كردگار
ز آن روى كه شيفه بود مرا تو از لقب
بهر دليل در زيارت او اشفعى بيار
دارد محدى ز سر صدق و بندگى
صبح و مساء در كنف لطف تو بهار
آرى حضرت رضا (عليه السلام) به ما ياد داده كه در زيارت او چنين بخوانيم:
يا فاطمه اشفعى لى فى الجنه، فان لك عندالله شأنا من الشان
اى فاطمه معصومه (عليها السلام)! در مورد رفتن به بهشت، مرا شفاعت كن، چرا كه تو در پيشگاه خداوند، داراى مقام و منزلتى، بس ارجمند هستى.(188)
3- پيشگويى امام صادق (عليه السلام) از حضرت معصومه (عليها السلام) قبل از ولادتش
از امورى كه به روشنى بيانگر عظمت مخصوص مقام حضرت معصومه (عليها السلام) است، اين كه امام صادق (عليه السلام) قبل از ولادت او، حتى قبل از ولادت پدر او، از او ياد كرده است، اين موضوع بيانگر آن است كه اين بانوى خاندان نبوت، از امتيازات و ويژگىهاى عميق و ارجمندى برخوردار بوده است، و در سطح بالايى از شخصيت و ارزشهاى انسانى و ملكوتى قرار داشته است، به عنوان مثال:
1- يكى از شيعيان به محضر امام صادق (عليه السلام) آمد، ديد آن حضرت در كنار گهواره كودكى، با آن كودكى، با آن كودك گفتگو مىكند، تعجب كرد و گفت: آيا با كودك نوزاد سخن مىگويى؟
امام صادق (عليه السلام) فرمود: اگر تو هم مايل هستى نزد اين كودك بيا و با او گفتگو كن.
او مىگويد: كنار گهواره آن كودك نوزاد رفتم، سلام كردم، جواب سلام مرا داد، به من فرمود: نامى كه براى دختر تازه متولد شدهات برگزيدهاى عوض كن، زيرا خداوند آن نام را دشمن دارد. (باتوجه به اين كه او چند روز قبل از او داراى دختر شده بود و نامش را حميرا گذاشته بود.)
آن شخص مىگويد: سخن گفتن نوزاد، و اطلاع او از اخبار پنهان، و نهى از منكر او، مرا بيشتر به تعجب نكن، اين كودك فرزندم موسى است خداوند از او دخترى به من عنايت كند كه نامش فاطمه است، او در سرزمين قم به خاك سپرد مىشود، و هر كس (مرقد) او را در قم زيارت كند، بهشت بر او واجب است.(189)
2- نيز امام صادق (عليه السلام) قبل از ولادت حضرت معصومه (عليها السلام) در ضمن گفتارى در شأن او فرمود:
و ستدفن فيها امرأه من اولادى تسمى فاطمه، فمن زارها و جبت له الجنه
به زودى در قم بانويى از فرزندان من به نام فاطمه دفن شود، پس هر كس او را زيارت كند، بهشت براى او موجب مىگردد.
در ذيل اين روايت آمده، امام صادق (عليه السلام) اين سخن را قبل از ولادت امام كاظم (عليه السلام) فرمود.(190)
با توجه به اينكه امام كاظم (عليه السلام) در سال 128 هجرى قمرى چشم به جهان گشوده است، و تولد حضرت معصومه (عليها السلام) در سال 173 رخ داده، نتيجه مىگيريم كه امام صادق (عليه السلام) اين سخن را 45 سال قبل از تولد حضرت معصومه (عليها السلام) فرموده است.
اين پيش گويى امام صادق (عليه السلام)، در سخن ديگرى نيز آمده كه فرمود: در قم بانويى از فرزندانم رحلت مىكند كه به شفاعت او همه شيعيانم وارد بهشت مىگردند.(191)
اين پيشگويىها دلالت ضمنى و در عين حال عميق و آشكار بر عظمت جلال و مقام رفيع حضرت معصومه (عليها السلام) دارند، و در ضمن دعوت شيعيان به توجه بيشتر به مقام اين بانو، و آرمانهاى مقدس او است.
اين مطلب نيز به نوبه خود حاكى از فضايل مخصوص حضرت معصومه (عليها السلام) و مقام ارجمند و ممتاز او است.